Quy hoạch sông Hồng đến 2038: Đại lộ 10 làn xe, 17 cây cầu và diện mạo đô thị mới của Hà Nội

Hà Nội đang lấy ý kiến điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, với phạm vi khoảng 11.418 ha từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Nếu được triển khai theo định hướng hiện nay, khu vực hai bên sông Hồng sẽ trải qua một cuộc tái cấu trúc quy mô lớn với đại lộ cảnh quan, hệ thống cầu mới, chuỗi công viên, khu đô thị và các khu dân cư được tái thiết. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng vào khoảng 736.963 tỷ đồng, tiến độ dự kiến kéo dài đến năm 2038.

Từ “mặt sau đô thị” thành trục phát triển trung tâm của Hà Nội

Sông Hồng chảy qua địa bàn Hà Nội khoảng 120 km. Trong đó, khu vực nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch lần này dài khoảng 40 km theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, bắt đầu từ cầu Hồng Hà và kết thúc tại cầu Mễ Sở.

Phạm vi nghiên cứu khoảng 11.418 ha, đi qua 16 xã, phường ven sông. Hiện trạng khu vực gồm hơn 3.600 ha mặt nước, khoảng 5.700 ha đất nông nghiệp và khoảng 1.100 ha đất ở. Dân số hiện hữu khoảng 280.000 người.

Điểm đáng chú ý nhất của định hướng mới là Hà Nội muốn thay đổi cấu trúc phát triển đô thị từ mô hình thành phố chủ yếu phát triển phía trong đê sang mô hình khai thác sông Hồng như một trục cảnh quan, giao thông và kinh tế trung tâm.

Quy mô dân số toàn phân khu được dự báo có thể đạt từ 800.000 đến 1,2 triệu người trong tương lai. Định hướng tầng cao tại các khu phát triển mới phổ biến khoảng 30–45 tầng, bên cạnh một số công trình điểm nhấn có chiều cao lớn hơn.

Quy hoạch được chia thành 3 phân đoạn lớn

Để tổ chức không gian, khu vực ven sông Hồng được chia thành ba phân đoạn với chức năng tương đối khác nhau.

Phân đoạn 1: Từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long

Khu vực có quy mô khoảng 3.400 ha, dân số dự kiến khoảng 160.000 người.

Định hướng chính bao gồm tái thiết một số khu đô thị hiện hữu, chỉnh trang các làng xóm truyền thống, phát triển công viên sinh thái, bảo tồn cảnh quan tự nhiên và bổ sung các không gian thể dục thể thao.

Đây là khu vực chuyển tiếp giữa các vùng đô thị mới phía Bắc, Tây Bắc Hà Nội với khu vực đô thị trung tâm.

Phân đoạn 2: Từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì

Đây được xác định là khu vực trọng tâm của toàn bộ quy hoạch, có quy mô khoảng 4.500 ha và dân số dự kiến khoảng 541.000 người.

Không gian này được định hướng trở thành “phòng khách đô thị” của Hà Nội, tập trung các chức năng tài chính, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và các công trình biểu tượng.

Khu vực cũng đóng vai trò kết nối hai không gian quan trọng là Hồ Tây và Cổ Loa.

Theo phương án đang được nghiên cứu, một công trình điểm nhấn cao 109 tầng mang tên Tháp Kỷ nguyên được đề xuất tại phân đoạn này.

Phân đoạn 3: Từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở

Phân đoạn phía Nam có quy mô khoảng 3.400 ha, dân số dự kiến khoảng 499.000 người.

Không gian phát triển tập trung vào các cụm công viên, khu đô thị định cư, khu đô thị đa mục tiêu, thương mại – dịch vụ và các vùng nông nghiệp sinh thái.

Phường Lĩnh Nam và khu vực phía Đông Nam sông Hồng sẽ đóng vai trò đáng chú ý trong cấu trúc phát triển của phân đoạn này.

Hai tuyến đại lộ chạy dọc hai bờ sông Hồng

Một trong những hạng mục lớn nhất của quy hoạch là hệ thống đại lộ chạy dọc hai bên sông.

Tuyến Hữu Hồng dự kiến dài khoảng 45,34 km, bắt đầu tại cầu Hồng Hà thuộc khu vực Ô Diên và kết thúc tại cầu Mễ Sở.

Tuyến Tả Hồng dài hơn 35 km, bắt đầu từ khu vực cầu Hồng Hà phía Mê Linh và kéo dài tới Bát Tràng.

Trục đường chính được định hướng gồm 6 làn xe cơ giới, vận tốc thiết kế khoảng 80 km/h. Tại một số đoạn có thêm 4 làn đường gom, tạo mặt cắt tổng cộng 10 làn xe.

Ngoài đường bộ, quy hoạch còn hướng tới kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị, xe buýt, đường thủy và các đầu mối giao thông lớn của Hà Nội.

Các điểm dừng xe buýt dự kiến được bố trí cách nhau khoảng 300–500 m, tối đa khoảng 800 m. Hệ thống bãi đỗ xe có thể kết hợp với công viên, nút giao và không gian dưới cầu cạn.

Hệ thống cầu vượt sông có thể tăng lên 17 cầu

Cùng với đại lộ hai bên sông, mạng lưới cầu được xem là yếu tố quyết định để liên kết hai nửa đô thị.

Hiện có 6 cầu đang khai thác gồm Thăng Long, Nhật Tân, Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy và Thanh Trì.

Một số cầu khác đang được triển khai gồm Hồng Hà, Thượng Cát, Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi và Mễ Sở.

Phương án quy hoạch mới dự kiến bổ sung thêm 5 cầu gồm:

• Liên Trung
• Tàm Xá
• Cự Khối
• Bát Tràng
• Khuyến Lương

Nếu các phương án được triển khai đầy đủ, hệ thống dọc trục cảnh quan sông Hồng có thể hình thành tổng cộng 17 cầu vượt sông.

Mật độ cầu tăng mạnh sẽ làm thay đổi căn bản khả năng kết nối giữa khu vực nội đô hiện hữu với Đông Anh, Long Biên, Gia Lâm và các địa bàn phía Đông, Bắc và Đông Nam Hà Nội.

11 cụm công viên chạy dọc hai bên sông

Quy hoạch dành tỷ trọng đáng kể cho hệ thống cây xanh và không gian công cộng.

Theo phương án được công bố, 11 cụm công viên dự kiến hình thành dọc trục sông gồm Tráng Việt, Ô Diên, Thượng Cát – Liên Mạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Lĩnh Nam, Lĩnh Nam – Nam Phù – Hồng Vân, Tàm Xá, Ngọc Thụy, Long Biên – Cự Khối và Xuân Quan – Phụng Công.

Trong từng phân đoạn, chỉ tiêu quy hoạch dự kiến dành khoảng 25% diện tích cho công viên chuyên đề và 5% cho công viên công cộng.

Hai cụm công viên tại Phú Thượng và khu vực bãi sông Hồng Hà được ưu tiên triển khai trong giai đoạn 2026–2030.

Không gian công viên cũng được thiết kế theo cao độ và khả năng ngập.

Các khu vực cao trên khoảng 11,5 m có thể bố trí công trình xây dựng thông thường. Vùng từ 9,5 đến 11,5 m ưu tiên các công trình có khả năng thích ứng với ngập. Vùng thấp hơn được định hướng cho giao thông chậm, công viên bán ngập, công viên ngập nước và đường dạo.

Cách tiếp cận này cho thấy quy hoạch sông Hồng không đơn thuần là đô thị hóa đất bãi mà phải đồng thời giải quyết yêu cầu phòng chống lũ và thích ứng với đặc điểm thủy văn của dòng sông.

12 cụm làng xóm được nghiên cứu di dời, tái thiết hoặc chỉnh trang

Một trong những vấn đề phức tạp nhất của dự án là xử lý các khu dân cư đã tồn tại lâu đời tại khu vực ngoài đê.

Phương án hiện tại không đặt mục tiêu di dời toàn bộ người dân ven sông mà phân loại từng khu vực.

Hai cụm liên quan đến yêu cầu an toàn phòng chống lũ gồm Võng La – Hải Bối và Bắc Cầu.

Hai cụm Nhật Tân – Tứ Liên và Thống Nhất được nghiên cứu tái thiết do nằm trong không gian trọng điểm của khu vực “phòng khách đô thị”.

Tám cụm khác được định hướng cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc gồm các khu vực tại Mê Linh, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Lĩnh Nam, Thanh Trì và Nam Phù.

Nguyên tắc chung là bảo tồn lõi làng truyền thống, các công trình lịch sử, văn hóa, làng nghề và những khu vực có giá trị kiến trúc; đồng thời kiểm soát mật độ và tầng cao nhằm duy trì đặc trưng của không gian làng xã.

Trong phạm vi quy hoạch hiện có 123 di tích cùng nhiều địa điểm gắn với các sự kiện lịch sử, vì vậy bài toán bảo tồn được đặt song song với yêu cầu tái phát triển đô thị.

Khoảng 265 ha đất dự kiến phục vụ tái định cư

Đối với các khu vực phải giải phóng mặt bằng, Hà Nội định hướng ưu tiên bố trí người dân ngay tại xã, phường đang sinh sống hoặc tại khu vực lân cận.

Khoảng 265 ha đất tại nhiều địa bàn được dự kiến dành cho tái định cư.

Tại những khu vực không còn đủ quỹ đất phía trong đê như Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên, phương án đang nghiên cứu sử dụng các khu đô thị định cư hoặc khu đô thị đa mục tiêu.

Một số quỹ đất lớn được đề cập gồm khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Đông Anh, Bắc Thăng Long, Lĩnh Nam, khu vực Bồ Đề – Long Biên – Bát Tràng cùng các khu định cư Long Biên – Bồ Đề và Lĩnh Nam.

Mục tiêu được thành phố đặt ra là hạ tầng và điều kiện sống tại nơi tái định cư phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến sinh kế và quan hệ cộng đồng.

Đối với các trường hợp đủ điều kiện pháp lý, chính sách hiện được đề xuất áp dụng mức bồi thường bằng tiền về đất bằng hai lần mức quy định đối với một số loại đất, bên cạnh các khoản hỗ trợ tài sản, di chuyển, sinh kế và chuyển đổi nghề theo quy định.

Tổng vốn gần 737.000 tỷ đồng, triển khai đến năm 2038

Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 736.963 tỷ đồng.

Tiến độ dự kiến được chia thành hai giai đoạn chính.

Giai đoạn 2026–2030 tập trung vào các hạ tầng khung: đại lộ hai bên sông, kè và chỉnh trị bờ sông, một số công viên, khu vực phòng khách đô thị, khu đô thị định cư Long Biên và Lĩnh Nam cùng các dự án giải phóng mặt bằng.

Giai đoạn 2030–2038 tiếp tục hoàn thiện các dự án thành phần còn lại.

Toàn bộ dự án được chia thành nhiều cấu phần liên quan đến giao thông, công viên cảnh quan, chỉnh trị sông, đô thị định cư, tái thiết và giải phóng mặt bằng.

Quy hoạch sông Hồng có thể tác động thế nào tới bất động sản Hà Nội?

Nếu triển khai đúng định hướng, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ bổ sung thêm một tuyến đường mà có khả năng tái cấu trúc không gian phát triển của Hà Nội.

Trong nhiều năm, giá trị đô thị của Hà Nội tập trung lớn ở khu vực phía Nam sông Hồng, trong khi Đông Anh, Long Biên, Gia Lâm và các vùng ven phía Bắc – Đông vẫn chịu giới hạn bởi khả năng kết nối qua sông.

Việc đồng thời phát triển đại lộ dọc sông, hệ thống cầu và các chức năng đô thị mới có thể làm giảm vai trò “ranh giới” của sông Hồng và biến dòng sông thành trục trung tâm kết nối các cực phát triển.

Tuy nhiên, với bất động sản, cần phân biệt rõ quy hoạch và giá trị đã hình thành trong thực tế.

Một khu vực nằm gần cầu, đại lộ hoặc công viên theo quy hoạch không đồng nghĩa giá trị tài sản chắc chắn tăng tương ứng. Yếu tố cần theo dõi là tiến độ giải phóng mặt bằng, vốn đầu tư thực tế, thời điểm các tuyến giao thông đi vào vận hành, mật độ dân cư, hoạt động thương mại, dịch vụ và khả năng tạo dòng tiền tại khu vực.

Góc nhìn VGLand

Quy hoạch sông Hồng có thể là một trong những thay đổi cấu trúc đô thị quan trọng nhất của Hà Nội trong nhiều thập kỷ tới. Nhưng khi dữ liệu giao thông, ITS và quản trị đô thị ngày càng được ứng dụng sâu, bất động sản cũng sẽ khó tăng giá dài hạn chỉ dựa trên câu chuyện “sắp có cầu”, “sắp có đường” hay “sắp thành trung tâm mới”.

Giá trị tài sản cuối cùng sẽ phải được chứng minh bằng hạ tầng đã vận hành, thời gian di chuyển thực tế, dòng người, hoạt động kinh tế, khả năng khai thác và nhu cầu ở thực.

Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào bản đồ quy hoạch, nhà đầu tư nên theo dõi từng dự án thành phần và từng mốc triển khai thực tế của Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trong giai đoạn 2026–2038.

Lưu ý: Các nội dung quy hoạch trong bài phản ánh phương án đang được cơ quan chức năng Hà Nội lấy ý kiến trong tháng 9/2026. Một số chỉ tiêu, ranh giới, vị trí công trình và phương án đầu tư có thể tiếp tục được điều chỉnh trước khi hoàn tất các thủ tục pháp lý.

Nguồn tham khảo: UBND TP Hà Nội, Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, Báo Điện tử Chính phủ và VnExpress.